17 Zilkade 1441
08 Temmuz 2020
Üye Giriş / Kayıt tel tel tel
Kur'an-ı Kerim'den
Toprağı verimli olan güzel bir memleketin bitkisi, Rabbinin izniyle yeşerip çıkar. Çorak, verimsiz olan bir yerin bitkisi ise çıkmaz, çıkan da bir şeye yaramaz. İşte şükredecek kimseler için biz, ayetleri böyle farklı üsluplarla tekrar tekrar açıklarız.
(A’raf, 7/58)
Hadîs-i Şeriflerden
Ellah’tan başka ilah yoktur ve Muhammed Ellah’ın Resulüdür diye şehadet eden kimseye, Ellah Cehennem’i haram kılar. (O kimse Cehennem’de ebedi kalmaz.
(Müslim, İman 47)
Dualardan
Yâ Rabbenâ! Yâ İlâhenâ! Yâ Nâsırenâ! Zâlim¬lerin şerlerini, zulümlerini izzetine lâyık bir sûretde def u ref' eyle.
(Hacı Hulusi Bey)
Vecîze
Dünyada masiyetin akibeti, ikab-ı uhrevîye delildir.
Mektûbat

İNSANIN MÂHİYET-İ CÂMİASI

29.05.2020

#CumaDersi

 

لَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ ف۪ٓي اَحْسَنِ تَقْو۪يمٍ

 

Azîz Kardeşlerim!

İnsân, şu kâinâtın bir misâl-i musağğarıdır. Âlemde ne varsa, bir nümunesi insanda vardır. Hem insân, bin bir ism-i İlahinin âyinesidir. Âlemde tecellî eden esma ve sıfat-ı İlahiye, umûmen insanın mâhiyet-i câmiasında dahî tecellî eder. Hem insan, âlem-i imkân ile âlem-i vücûbu keşfedecek anahtarlar külçesidir.

Evet insan, şu kâinâtın bir misâl-i musağğarıdır. Zira, kâinâtta bulunan dört unsur, yâni toprak, su, harâret ve hava unsurlarının her biri, bir mîzân ve intizâmla insânda derc edildiği gibi, on sekiz bin âlemin her birinden birer nümûne de insâna verilmiştir. Yani, şu âlemde ne varsa, küçük bir nümûnesi insanda maddeten dercedilmiştir. Mesela; âlemde Levh-i Mahfûz var, insanda onun küçük nümunesi olan kuvve-i hâfıza var. Âlemde Arş var, insanda onun nümûnesi olan kalb var. Âlemde Kürsî var, nümûnesi olarak insanda akıl var. Âlemde melekler var, insanda yüksek hissiyât-ı ulviye ve ahlâk-ı hasene var. Âlemde gök var, insanda letaif var. Âlemde yer var, insanda nefis var. Âlemde dağlar var, insanda eğri büğrü hududlar var. Âlemde otlar, ağaçlar ve ormanlar var, insanda kıllar var.

Bununla beraber şu küçücük insan, bin bir ism-i İlahinin de âyinesidir. Mâdem bütün âlem, bin bir ism-i İlahinin âyinesidir; insan da âlemin bir misal-i musağğarıdır. Öyleyse, âlemde tecelli eden bin bir ism-i İlahi, aynı zamanda insanda dahi tecelli etmektedir. Bu cihette insan, bin bir ism-i İlahinin nokta-i merkeziyesi hükmündedir. Bin bir ism-i İlâhî, insan denilen bu mektub üzerinde ma’nen yazılıdır. Kalb-i insan ise, o bin bir ismin ana merkezidir.

İnsanın esma-i İlahiyeye üç cihetle ayinedârlığı vardır:

Birincisi: “Nümûne” itibariyle ayinedarlığıdır. Meselâ; insan görmesiyle Basîr ismine; işitmesiyle Semi’ ismine; konuşmasıyla Mütekellim ismine; kuvvetiyle Kadîr ismine; iradesiyle Mürîd ismine; hayatıyla Hayy ismine nümune itibariyle âyinedir.

İkincisi: “Zıddiyet” itibariyle ayinedarlığıdır. Mesela; insan, acziyle Kadîr ismine; fakriyle Ganî ismine; hâdis olmasıyla Kadîm ismine; fenasıyla Bâkî ismine zıddiyet itibariyle âyinedir.

Üçüncüsü: “San'at” itibariyle âyinedarlığıdır. Mesela; insan, Sâni’, Hâlık, Musavvir, Mukaddir gibi esmaya san’at itibariyle âyinedir.

Hem âlem-i imkân ve âlem-i vücubu keşfedecek anahtarlar külçesi şu insan bedeninde dercedilmiştir. Evet, insan bedeninde dercedilen nümûneler vâsıtasıyla o âlemlere açılan bir pencere, bir anahtar insâna verilmiştir ki; insân bütün bu âlemlerdeki hadsiz tecelliyât-ı İlâhiyyeyi o pencerelerden seyretmekte ve o cihâzât vâsıtasıyla bu âlemlerdeki hadsiz envâ-ı ni’metleri tatmaktadır. Mesela; insan, gözüyle mubsirat âlemini seyreder, Basîr ismini anlar. Kulağıyla mesmuat âlemini işitir, Semi’ ismini derkeder. Kuvve-i hafızasıyla Levh-i Mahfûz’u keşfeder, Hafîz isminin tecellisini müşahede eder.  Hususan insanın aklı inkişaf etse, içinde âlem-i imkânı keşfedip seyreder; kalbi inkişaf etse, âlem-i vücub denilen esma ve sıfat-ı İlahiyeyi seyreder.

Hulasa: İnsan, hem bütün âlemin hulâsasıdır; hem bin bir ism-i İlâhî’nin âyinesidir; hem de âlem-i imkân ile âlem-i vücubu açacak anahtarlar külçesidir. Husûsan kalb-i insan, Arşu’r-Rahman’dır. Ellah (cc), bin bir ismiyle orada tecellî eder. O tecellî ile Cennet ve Cehennem’i, yer ve göğü, kısaca bütün mahlûkatı ona hizmetçi eder.

Nasıl ki o Zat-ı Akdes, lâ zamânî, lâ mekânî, la keyfî bir tarzda bin bir ismiyle Arş’ta tecellî eder, bütün âlemi idâre eder. İnsanın kalbi dahi bin bir ismin arşıdır; O Zat-ı Akdes, lâ zamânî, lâ mekânî, la keyfî bir tarzda orada dahi tecellî eder.[1]

 


[1] Semendel Yayınları’ından 14. Lem’ânın Şerhi adlı eserden alınmıştır.

 

Bu yazi 1591 defa gösterilmiştir.

Yorum yapabilirsiniz :

İsim
Eposta ( Sitede görünmeyecek )
Yorum
Doğrulama Kodu
Gönder

Yorumlar :

Henüz yorum yapılmamış.

Muhammed Doğan'ın (Molla Muhammed el-Mûşî el-Kersî) beyanatları Nurmend.com sitesinden başka bir platformda yayınlanmamaktadır. © 2014-2019 Her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Nurmend - Şerhmend
0.034 sn.
↑ Yukarı