Ehl-i Sünnet Mezhebine göre hayr ve şer bütün ef’al-i ihtiyariye-i insaniye sırasıyla şu şekilde meydana gelmektedir:

1) Muktazi (Taleb eden, isteyen): Hayırlarda rahmet-i İlahiye, şerlerde nefs-i insaniyedir.
2) Meyelan: İrade-i insaniyeden önce mevcud olan ve cüz’i iradeyi tahrike sebeb olan hafif meyildir, hayr ve şerre ait istidad ve kabiliyettir. Meyelan, cüz’i ihtiyariye-i insâniyenin öncüsüdür ve irade-i isaniye ile beraberdir. Ondan ayrılmaz.
3) Cüz’i irade-i insaniye: Bir işi yapmayı yapmamaya veya yapmamayı yapmaya tercih etme gücüdür.
4) Kudret-i insaniye
5) Masdar: Katl gibi
6) İrade-i külliye-i İlahiye
7) Kudret-i İlahiye
8) Hasıl-ı bi’l-masdar: Katiliyet ve maktuliyet gibi
9) Hasıl-ı mine’l-masdardır: Ölüm hadisesi gibi.

NOT: Bütün bunlar, hepsi bir anda adeta zamansız meydana gelir ve hepsi beraberce bir kaderdir.

HAYIR VE ŞER FİİLLERDE ÜÇ ESAS  MEVCUTTUR
1- Muktazi,
2- Kesbeden,
3- Yaratan.

Hayırlarda muktazi ve yaratan Ellah’tır, kesbeden ise insandır. Dolayısıyla hayırlarda üçte iki hisse Ellah’a ait olduğundan, bütün hayırlar Ellah’tandır.

Şerlerde muktazi ve kesbeden insandır, yaratan ise Ellah’tır. Dolayısıyla şerlerde üçte iki hisse insana ait olduğundan, bütün şerler irade-i insaniyedendir.

Kaynak:Tahşiye yayınları;Kader  risâlesi ve şerhi